W mieście słynącym z liczenia każdej złotówki rachunek i tak zaskakuje. Sprawdziliśmy 16 poznańskich restauracji

Tu mieszka najniższa stawka w Polsce

Standardem jest oczywiście równe 10 procent - tyle nalicza 11 z 13 poznańskich lokali podających procent. Ale to właśnie nad Wartą stoi przeciwny kraniec naszej ogólnopolskiej skali. Sushi bar Zindo dolicza 5 procent - najniższy serwis, jaki zgłoszono nam gdziekolwiek w kraju. Tuż wyżej jest AVE z ośmioma. Dla porównania: rekord Polski, gdyński Biały Królik, sięga 20 procent - czterokrotności poznańskiego minimum.

Niska stawka nie znaczy jednak, że niska kwota. W AVE owe 8 procent przy dziesięcioosobowej grupie urosło do 78 złotych - i, jak pisze gość, ani kelnerka, ani karta o opłacie nie wspomniały. Bo w Poznaniu, jak się okaże, problemem rzadko jest sam procent. Problemem jest to, za co go naliczają i czy w ogóle o nim mówią.

Dwa stoliki nie pomogą

Progi w Poznaniu są jasno podzielone: część lokali nalicza serwis już od jednej osoby (cztery restauracje, w tym Nifty i Insieme), część dopiero od sześciu (trzy lokale - Pakamera, Meat Us, Fat Bob Burger). Klasycznego „od czterech” prawie tu nie ma - albo płacisz solo, albo dopiero w większej grupie.

I tu pojawia się poznański myk. Skoro serwis startuje „od sześciu osób”, to logiczne byłoby usiąść w mniejszych grupach - a jednak nie zawsze działa. Goście Meat Us przyszli w osiem osób i usiedli przy dwóch osobnych stolikach po cztery. Mimo to obsługa chciała doliczyć opłatę za serwis grupowy, tak jakby liczyła głowy w całej sali, a nie przy stole. Próg okazał się więc nie tyle zasadą, co pretekstem.

Serwis za rzeczy, które są darmowe wszędzie

Poznańska specjalność to opłata za czynności, które gdzie indziej są oczywistą częścią obsługi. W LOLA Chinese dziesięć procent doliczono za przyniesienie kieliszków do zamówionego drinka. W Oldskulowej serwis naliczono za osobę towarzyszącą, która nie złożyła żadnego zamówienia - czyli za to, że ktoś po prostu usiadł przy stole. A Loro do serwisu od pięciu osób dokłada w weekendy depozyt 50 złotych od osoby, bezzwrotny przy odwołaniu, plus limit dwóch godzin przy stoliku.

Najgroźniejsze nie jest 10 procent

Bo największy problem w Poznaniu to nie wysokość opłaty, tylko to, gdzie ona trafia. W lokalu Nie mów nikomu (Iluzja) - z najmocniej potwierdzonym zgłoszeniem w mieście, 40 głosami gości - nie wydano paragonu fiskalnego, a płatność przyjęto przelewem BLIK na prywatny numer telefonu. To już nie jest spór o serwis. To rachunek, który nie zostawia śladu w kasie fiskalnej, więc trudno powiedzieć, dokąd pieniądze w ogóle idą i czy lokal odprowadza od nich podatek.

Tu warto znać granicę. Paragon fiskalny należy ci się zawsze, niezależnie od liczby osób, stawki czy formy płatności - a serwis, jeśli jest naliczany, musi być na nim osobną pozycją. Kwitek odręczny, prośba o BLIK na numer albo płatność „na konto” zamiast do kasy to czerwona flaga, którą warto zgłosić. A sama opłata serwisowa jest legalna tylko wtedy, gdy wiesz o niej przed zamówieniem. Pełne omówienie prawne znajdziesz w raporcie z Warszawy, a inne odsłony tych zagrań w raportach z Krakowa, Wrocławia i Trójmiasta.